Witness is een wat vreemde film. Als je hem voor het eerst ziet, maakt hij niet zo veel indruk, maar hij blijft je wel bij, jaren later staan complete scènes je nog voor de geest, dus het moet toch een film met kwaliteiten zijn. Het basisgegeven is niet bijster origineel: een eigenwijze politieman neemt een getuige van een moordpartij in bescherming en blijft hem in bescherming nemen, ook al blijken sommige van zijn collega’s bij de misdaad betrokken. De getuige is een schattig kereltje van een jaar of acht is en hij heeft een oogverblindend mooie moeder, die zopas weduwe is geworden. Moeder en zoon behoren tot de Amish, een bizarre Amerikaanse sekte die alle moderne technologieën afwijst. Om zichzelf en het kereltje te beschermen, duikt de cop onder in de sekte, en wordt (natuurlijk) verliefd op de weduwe. Maar de sekte is niet erg gediend van een verhouding van een Amish vrouw met een buitenstaander …
Witness wil zo’n beetje van alles zijn: thriller, antropologische studie, romance … Een thriller is de film vooral in het begin en aan het eind, het middengedeelte wordt ingenomen door de ‘verboden’ romance tussen de politieman en de jonge weduwe, geplaatst tegen de achtergrond van een bijna documentaire schildering van de Amish sekte. Het zijn wel erg rare kwibussen, deze Amish: ze wijzen niet alleen wapens af, maar vinden zelfs knopen onrein. Knopen? knopen ja, die dingen aan kledingstukken. Je moet er maar opkomen. Dit middengedeelte is traag en duurt erg lang, maar is bijzonder fraai in beeld gebracht, met name de interieurscènes, waarbij de bijzondere lichtval op de schilderijen van Vermeer als voorbeeld werd genomen. Het inkijkje in deze gemeenschap levert ook enkele treffende momenten op, bijvoorbeeld de scene waarin de leden gezamenlijk een huis bouwen. En de leider lijkt sprekend op Paulus de Boskabouter, een held uit mijn (vroege) jeugd.
Harrison Ford was al bekend als Han Solo en Indiana Jones, maar Witness was zijn eerste ‘dramatische’ rol. Kelly McGillis had nog maar nauwelijks enige acteerervaring. Na een eindeloze zoektocht naar het juiste gezicht viel de keuze op haar. Een snoepje, zeiden velen. Haar werd een grote toekomst voorspeld, maar haar carrière zou nooit echt van de grond komen. De verboden romance tussen haar en Ford is op zeer ingetogen wijze verfilmd, en levert enkele gedenkwaardige scènes op. Ze maken samen een dansje op Sam Cook’s Wonderful World, en nog treffender is de scene waarin Ford haar betrapt terwijl ze zich staat te wassen en gebiologeerd blijft staren naar haar blote borsten: inderdaad, snoepjes.