Het buitengewoon succesvolle De Zaak Alzheimer luidde in 2003 een nieuwe lente in voor de Vlaamse film. Driekwart miljoen Vlamingen gingen ervoor naar de bioscoop, de film werd internationaal gelanceerd, zelfs met enig succes uitgebracht in de VS (als The Memory of a Killer), en plots kwamen er ruimere budgetten beschikbaar voor bioscoopfilms, met name thrillers.
De film is gebaseerd op een gelijknamige roman van Jef Geeraerts, een schrijver die bekend staat om zijn uitputtende research. Voor dit boek verdiepte Geeraerts zich vooral in de ziekte uit de titel, en daarmee komen we ook meteen op het unieke aspect van de vertelling: we zien de gebeurtenissen grotendeels door de ogen van iemand die lijdt aan de ziekte van Alzheimer, en daardoor de greep op zijn bestaan dreigt te verliezen. Regisseur Erik van Looy heeft het gegeven op vaardige wijze verwerkt tot een visueel opwindende, flitsende thriller.
Een huurmoordenaar genaamd Angelo Ledda reist af naar België om een paar executies uit te voeren. De eerste moord voert hij koel uit, maar het tweede slachtoffer blijkt een kind te zijn, en Ledda heeft zo zijn redenen om deze opdracht te weigeren. Een dag later blijkt het kind toch te zijn vermoord en wordt er vervolgens een aanslag op zijn leven gepleegd. Ledda is bij de eerste moord in het bezit gekomen van een cassette die belastend is voor een aantal vooraanstaande Belgische personen. Hij begrijpt dat er meer schuil gaat achter de moorden dan hem werd verteld. Om achter de precieze feiten te geraken, neemt hij contact op met de twee speurders van de gerechtelijke politie, die met de zaak zijn belast …
De kracht van De zaak Alzheimer (van de film nog meer dan van het boek) is dat we stukje bij beetje meer te weten komen over de achtergronden van de gebeurtenissen, zodat de spanning tot aan het slot gehandhaafd blijft. Er zijn wat verwijzingen naar de zogenaamde Roze Balletten, seksfuiven waarbij – zo fluistert men – hoge heren uit de politiek en het zakenleven waren betrokken. Ook worden er allusies gemaakt op de zogenaamde politie-oorlog tussen de Gerechtelijke Politie en de (militair gestructureerde) Rijkswacht. In die oorlog heeft Geeraerts steeds de kant gekozen van de Gerechtelijke Politie. Ook in De Zaak Alzheimer is zijn standpunt overduidelijk: Gerechtelijke Politie Goed, Rijkswacht Fout. Research is Geeraerts sterke punt, subtiliteit is aan hem niet besteed. Van Looy heeft wel enige problemen met dit gebrek aan nuancering: sommige personages zoals de corrupte baron en de autoritaire Rijkswachtmajoor zijn veel te vettig aangezet, maar hij geeft zijn film zoveel vaart mee, dat we haast ongemerkt om deze platitudes heen laveren. Michael Mann en David Fincher behoren zeker tot Van Looy’s voorbeelden, en ook Christopher Nolan’s Memento (overigens met een vergelijkbaar thema) heeft hij goed bekeken. Jan Decleir, de beste acteur van de Lage Landen, speelt de sterren van de hemel als de huurmoordenaar met een haperend geheugen, en voor Koen de Bouw betekende de film zijn grote doorbraak: er kan sindsdien geen Vlaamse thriller worden gemaakt of hij heeft een van de hoofdrollen. Er is ook een klein (maar zeer leuk) rolletje voor de Nederlandse actrice Lone van Roosendaal, bekend als rondborstige vamp uit de TV serie Voetbalvrouwen. Ze speelt natuurlijk ook hier een vamp. Platinablond en rondborstig. Het blond leek me vals, de bosten vervaarlijk echt.
